Hvķ höfnušu Danir evrunni?

Draumurinn um stórrķkiš
er ekki draumur fólksins
Žaš kom į óvart žegar danskir kjósendur höfnušu žvķ haustiš 2000 aš taka upp evruna žrįtt fyrir gķfurlegan žrżsting sem žeir voru beittir. Af hverju var svar Dana neikvętt?

Nišurstaša žjóšaratkvęšisins var ķ fullu samręmi viš fyrri sögu mįlsins. Draumurinn um evrópska stórrķkiš hefur aldrei įtt hljómgrunn ķ Danmörku. Žegar Bretar geršust ašilar aš ESB (žį Evrópubandalag) töldu Danir sig tilneydda aš fylgja į eftir žar sem Bretland var helsta višskiptaland žeirra enda var žeim talin trś um aš ašeins vęri um efnahagssamstarf aš ręša.
Žegar Maastrich-sįttmįlinn var lagšur undir dóm kjósenda 1992 įttaši fólk sig loksins į žvķ aš ESB er annaš og meira en samvinna um efnahags- og tollamįl og meiri hlutinn hafnaši ašild aš sįttmįlanum. Mjög litlu munaši aš sama geršist ķ Frakklandi. Danir samžykktu sķšar sérsnišinn Maastrich-sįttmįlann meš żmsum mikilvęgum fyrirvörum.

Danir sįu vafalaust kostina viš aš losna viš aš skipta peningum žegar feršast er um meginlandiš. En žeir höfnušu evrunni vegna žess aš evran og allt sem henni fylgir er afdrifarķkur įfangi ķ samrunaferli ašildarrķkjanna - mikilvęgt skref ķ įtt til stórrķkisins. Endurteknar skošanakannanir hafa margsżnt aš andstaša dönsku žjóšarinnar viš aš sogast inn ķ fyrirhugaš stórrķki er mjög mögnuš og rótgróin. Sjį einnig Evran.

Reynsla Noršmanna

Hvķ höfnušu Noršmenn ašild
aš ESB 1974 og 1994?


Žeir sem halda aš Ķslendingar gętu varšveitt yfirrįš sķn yfir fiskimišunum žrįtt fyrir ašild aš ESB ęttu aš kynna sér reynslu Noršmanna. Óvišunandi samningsuppkast um sjįvarśtvegsmįl var ašalįstęša žess aš Noršmenn felldu ašild aš ESB 1994. Norges Fiskarlag, norsk heildarsamtök sjįvarśtvegs bentu į, aš Noršmenn yršu aš gefa eftir varanlegan yfirrįšarétt yfir fiskistofnum sķnum fyrir sunnan 62. breiddargrįšu frį og meš fyrsta degi ašildar en žremur įrum sķšar į hafsvęšinu žar fyrir noršan. Ekki fengjust neinar tryggingar gegn kvótahoppi og Noregur hefši žvķ ašeins tryggt sér ašlögunarfrest ķ skamman tķma.

Gengi krónunnar

Danir og
Noršmenn

Söguleg
veišireynsla

Śr żmsum įttum

Stjórnarskrį ESB

Marklaus kosning

Fjįrkröfur ESB

Hvķ sögšu Svķar nei?

ESB og EES
The EU and EEA

Norska Stóržingiš

Norges Fiskarlag: Noregur hefši misst
forręšiš yfir nżtingu fiskistofna

Norges Fiskarlag benti einnig į aš strandrķkjunum vęri best treystandi til aš stjórna nżtingu aušlindanna ķ hafinu į sem skynsamlegastan hįtt og žróun hafréttarmįla hefši žvķ fęrt žeim forręši varšandi stjórn og nżtingu fiskistofna. Meš ašild aš ESB myndi Noregur missa forręšiš yfir nżtingu fiskistofnanna. ESB myndi annast gerš fiskveišisamninga viš rķki utan žess, m.a. viš Rśssa. Stofnanir ESB myndu įkveša lįgmarksstęrš į fiski, möskvastęrš veišarfęra,  svęšaskiptingu og lokanir veišisvęša. Samtökin bentu į aš sjómenn og śtgeršarmenn hefšu haft mikil įhrif į žęr  įkvaršanir sem teknar hefšu veriš ķ norskum sjįvarśtvegi į lišnum įratugum og gott samstarf vęri milli vķsindamanna, yfirvalda og hagsmunasamtaka. En ef  ESB tęki viš stjórn sjįvarśtvegsmįla yrši mikil fjarlęgš milli žeirra sem įkvaršanirnar taka og hinna sem starfa ęttu eftir žeim.
Samtökin minntu einnig į aš samkvęmt reglum ESB vęri
eftirlit meš fiskiskipum ķ höndum fįnarķkisins en ekki strandrķkisins. Žvķ myndu t.d. spęnsk yfirvöld hafa eftirlit meš spęnskum skipum ķ norskri lögsögu og Spįnverjar myndu įkveša višurlög viš brotum spęnskra skipstjóra į fiskimišunum viš Noreg. Sjį einnig Sjįvarśtvegur, Söguleg veišireynsla.